ورق گالوانیزه یکی از پرکاربردترین محصولات فولادی در صنایع مختلف به شمار می آید و تقریباً در همه حوزه ها از ساخت سقف سوله ها و کانال های کولر گرفته تا تولید لوازم خانگی، بدنه یخچال ها و تابلوهای برق مورد استفاده قرار می گیرد. عامل اصلی مقاومت این ورق ها در برابر زنگ زدگی و خوردگی، پوشش فلز روی (Zinc Coating) است که سطح فولاد را به طور کامل می پوشاند و نقش یک لایه محافظ را ایفا می کند.
آنچه کیفیت نهایی ورق گالوانیزه را تعیین می کند، صرفاً وجود پوشش روی نیست، بلکه ضخامت این پوشش اهمیت بالایی دارد. ضخامت پوشش روی مستقیماً بر طول عمر ورق، میزان مقاومت آن در برابر رطوبت، شرایط محیطی و عوامل خورنده تأثیر می گذارد و مشخص می کند که ورق برای استفاده در چه نوع محیطی از فضای داخلی گرفته تا محیط های مرطوب، مناطق صنعتی یا شرایط آب وهوایی سخت مناسب است. به همین دلیل، انتخاب ورق گالوانیزه با ضخامت پوشش استاندارد و متناسب با کاربرد موردنظر، یکی از مهم ترین فاکتورها در تضمین کیفیت، دوام و صرفه اقتصادی پروژه های صنعتی و ساختمانی محسوب می شود.
در فرآیند گالوانیزه گرم (Hot-Dip Galvanizing)، ورق فولادی پس از طی مراحل تمیزکاری، چربی زدایی و آماده سازی سطح، وارد وان حاوی فلز روی (Zn) مذاب می شود. در این مرحله، روی مذاب به طور یکنواخت سطح فولاد را پوشش می دهد و هم زمان یک پیوند شیمیایی میان آهن و روی رخ می دهد.
در نتیجه این واکنش، لایه هایی فلز روی برسطح فولاد می نشیند که پیوندی شیمیایی و بسیار مستحکم ایجاد می کند. حاصل این فرآیند، ورق گالوانیزه ای است که مقاومت بالایی در برابر رطوبت، اکسیداسیون و عوامل خورنده محیطی دارد. این پوشش صرفاً یک لایه سطحی یا تزئینی نیست و برخلاف رنگ یا پوشش های موقت، به عنوان بخشی از ساختار ورق عمل می کند و نقش مؤثری در افزایش دوام و طول عمر محصول ایفا می نماید.
ضخامت پوشش روی به مقدار فلز روی (Zn) گفته می شود که در فرآیند گالوانیزه شدن، به صورت یکنواخت بر سطح دو طرف ورق فولادی قرار می گیرد. این ضخامت نشان دهنده میزان لایه محافظی است که از ورق در برابر خوردگی و زنگ زدگی محافظت می کند.
ضخامت پوشش روی معمولاً با واحد گرم بر متر مربع (g/m²) بیان می شود و مجموع وزن فلز روی موجود بر دو سطح ورق را نشان می دهد. برای مثال، هنگامی که از ورق Z275 صحبت می شود، به این معناست که در مجموع ۲۷۵ گرم فلز روی بر هر متر مربع از سطح دو طرف ورق وجود دارد؛ یعنی حدود ۱۳۷ گرم روی در هر طرف ورق.
در استاندارد بین المللی EN 10346 و همچنین استاندارد ملی ایران، ضخامت پوشش روی به صورت عددی و با حرف Z نمایش داده می شود. این اعداد نشان دهنده میزان فلز روی (Zn) موجود بر سطح دو طرف ورق گالوانیزه هستند.
جدول زیر برخی از پرکاربردترین گریدهای ضخامت پوشش روی و کاربردهای متداول آن ها را نشان می دهد:
| نماد پوشش | میزان روی (گرم بر متر مربع) | کاربرد متداول |
|---|---|---|
| Z100 | حدود 100 | محیط های خشک و داخلی |
| Z140 | حدود 140 | استفاده عمومی و سازه های سبک |
| Z180 | حدود 180 | سازه های نیمه مرطوب |
| Z275 | حدود 275 | مناطق مرطوب و صنعتی |
| Z350 و بالاتر | بیش از 350 | محیط های بسیار خورنده و ساحلی |
به طور کلی، هرچه عدد پوشش روی بزرگ تر باشد، ضخامت لایه روی افزایش یافته و در نتیجه مقاومت ورق گالوانیزه در برابر خوردگی و زنگ زدگی بالاتر خواهد بود.
مطالعات نشان داده اند که بین ضخامت پوشش روی و عمر مفید ورق گالوانیزه رابطه ای مستقیم وجود دارد. به طور میانگین:
بنابراین، اگر پروژه در مناطق شمالی یا محیط های صنعتی اجرا می شود، استفاده از گریدهای بالاتر مانند Z275 یا Z350 کاملاً منطقی و به صرفه است.
گاهی دو ورق روی کاغذ Z275 هستند اما عملکرد متفاوتی دارند. علت این تفاوت، کیفیت تولید و فرآیند گالوانیزه شدن است.
عواملی که بر کیفیت نهایی پوشش تأثیر می گذارند عبارتند از:
در کارخانه های معتبر داخلی مانند فولاد مبارکه، هفت الماس و کاشان، کنترل این موارد به صورت مداوم انجام می شود و نتیجه نهایی، پوششی یکنواخت تر و بادوام تر است.
برای خریداران، دو روش کاربردی وجود دارد:
هرچند ضخامت بیشتر پوشش روی، عمر ورق گالوانیزه را افزایش می دهد، اما همیشه از نظر اقتصادی به صرفه نیست. در پروژه های داخلی یا محیط های خشک، ورق هایی با گرید Z100 یا Z140 کفایت می کنند و هزینه کمتری دارند. بنابراین، لازم است بین قیمت، شرایط محیطی و عمر مفید تعادل مناسبی برقرار شود.
خلاصه توصیه های انتخاب ضخامت پوشش روی:
در نهایت، انتخاب ضخامت پوشش روی باید بر اساس شرایط واقعی محیط، بودجه و نوع سازه انجام شود تا هم عملکرد مطلوب و هم صرفه اقتصادی حاصل شود.
| گرید پوشش | ضخامت تقریبی (g/m²) | کاربرد متداول | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| Z100 | حدود 100 | پوشش پایه و حفاظت محدود | فضاهای داخلی و خشک |
| Z140 | حدود 140 | استفاده عمومی و سازه های سبک | فضاهای داخلی و خشک |
| Z180 | حدود 180 | سازه های نیمه مرطوب | محیط های نیمه مرطوب یا شهری |
| Z200 | حدود 200 | سازه های با دوام متوسط | محیط های نیمه مرطوب یا شهری |
| Z275 | حدود 275 | محیط های مرطوب و صنعتی | مناطق ساحلی یا صنعتی |
| Z350 و بالاتر | بالای 350 | محیط های بسیار خورنده و شرایط سخت | مناطق ساحلی و صنعتی با خوردگی شدید |
در آهن شاپ می توانید ورق های گالوانیزه با پوشش های مختلف از Z100 تا Z350 را مشاهده، مقایسه و با بهترین قیمت روز خریداری کنید.
تمام محصولات همراه با مشخصات فنی دقیق، برند تولیدکننده و ضخامت پوشش روی ارائه می شوند.
برای مشاوره خرید ورق گالوانیزه یا استعلام قیمت روز ورق گالوانیزه با کارشناسان آهن شاپ تماس بگیرید: 021-57602
